เนื้อหาหลักสูตร มจก.

จาก SSM Wiki

ข้ามไปที่: นำทาง, สืบค้น
โครงการพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการ แผนปฏิบัติการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (OTOP):มจก
ความเป็นมา   แผนและขั้นตอน มจก.   ทีมที่ปรึกษา   รายละเอียดของหลักสูตร   การฝึกอบรม   สรุปผลดำเนินงาน

เนื้อหาการอบรมให้ความรู้เบื้องต้น

เนื้อหาการอบรมให้ความรู้เบื้องต้น
  • โครงการ "พัฒนาความเป็นผู้ประกอบการแผนปฏิบัติการงานส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (OTOP)ประจำปีงบประมาณ 2550" จะทำการฝึกอบรมให้ความรู้เบื้องต้นแก่ผู้ประกอบการ เพื่อการเสริมสร้างพัฒนาการแก่ผู้ประกอบการให้มีความรู้ความสามารถในด้านการบริหารองค์กรและบุคคลากรด้านการบริหารการตลาดและลูกค้า ด้านการบริหารการผลิต ด้านการบริหารระบบบัญชีและการเงิน และด้านการปรับปรุงและพัฒนาวิสาหกิจชุมชน โดยมีรายละเอียดเนื้อหาครอบคลุมทั้ง 5 หมวด ซึ่งประกอบด้วยรายละเอียดต่อไปนี้
หมวดที่ 1 บริหารองค์กรและพนักงาน
1.1 ด้านโครงสร้างขององค์กร
1.1.1 องค์กรต้องกำหนดเป้าหมาย กฎระเบียบ หรือข้อบังคับองค์กรเป็นลายลักษณ์อักษร
คำอธิบาย
  • ห้องค์กรกำหนดเป้าหมาย กฎระเบียบหรือข้อบังคับขององค์กรเป็นลายลักษณ์อักษรและประกาศอย่างเป็นทางการ
1.1.2 องค์กรต้องกำหนด อำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของพนักงานให้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร และเผยแพร่ให้พนักงานทุกคนในกลุ่มทราบ
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างชัดเจน และแต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษรและประกาศอย่างเป็นทางการ
  • ให้องค์กรชี้แจงถึงอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบแก่พนักงานให้มีการรับรู้และเข้าใจเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานตามตำแหน่งที่ได้รับมอบหมายและประสานงานกันได้อย่างถูกต้อง
1.1.3 องค์กรต้องรวบรวมข้อมูลขององค์กรเพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการและการวางแผนขององค์กรโดยต้องปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ บริบทของชุมชน (ประวัติความเป็นมาและภูมิปัญญาชุมชน ผลผลิต ประเภทผลิตภัณฑ์และราคาขาย เงินทุน ข้อมูลพนักงาน ฯลฯ) และจัดทำฐานข้อมูลในรูปแบบที่เหมาะสม และมีการปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
1.2 ด้านการนำองค์กร
  • ผู้บริหารองค์กรจะต้องรับผิดชอบในการจัดทำและรักษาระบบการจัดการสำหรับวิสาหกิจชุมชนตามมาตรฐานดังนี้
คำอธิบาย
  • ให้ผู้บริหารองค์กรเป็นผู้นำในการจัดทำและควบคุมดูแลให้พนักงานปฎิบัติตามมาตรฐานเพื่อรักษาระบบการจัดการวิสาหกิจชุมชนให้คงอยู่และมีการพัฒนาปรับปรุงให้เหมาะสมอยู่เสมอ
1.3 ด้านการสื่อสาร ทบทวน และติดตาม
1.3.1 องค์กรต้องมรการสื่อสารและทบทวนเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะตามความเหมาะสมในเรื่องที่เกี่ยวกับข้อมูลองค์กร กฎระเบียบข้อบังคับขององค์กร ข้อมูลที่ได้เรียนรู้จากภายนอกและกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้พนักงานรับทราบ
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรระบุกฎหมายประกาศหรือระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานขององค์กร และผลิตภัณฑ์ขององค์กร ข้อมูลองค์กร ข้อมูลที่ได้เรียนรู้จากภายนอก เช่น พรบ. ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กฎหมายด้านอาหารที่บังคับต้องปฏิบัติตาม มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มผลิต และจัดหากฎหมายเหล่านั้นมาไว้เพื่อใช้อ้างอิงในการดำเนินงานขององค์กร และให้องค์กรกำหนดกฎระเบียบที่จำเป็นในการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพและจัดทำไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
  • ให้ผู้บริหารองค์กรหรอผู้ที่รับมอบหมายจากผู้บริหารชี้แจงกฎระเบียบขององค์กรและกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้กับพนักงานทราบทันที่หรือตามความเหมาะสม เพื่อให้พนักงานมีความเข้าใจและนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง
  • ให้องค์กรทบทวน และติดตามความเปลี่ยนแปลงของกฎหมายประกาศ หรือระเบียบที่เกี่ยวข้อง กรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงให้องค์กรดำเนินการแจ้งให้พนักงานทราบทันที
1.3.2 องค์กรต้องจัดให้มีการประชุมติดตามเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะตามความเหมาะสมเกี่ยวกับผลการทำงานขององค์กร ข้อร้องเรียนจากลูกค้า และปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น แนวทางแก้ไข พร้อมทั้งบันทึกเป็นหลักฐานไว้
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมีการประชุมร่วมกันเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะตามความเหมาะสม โดยมีหัวข้อต่อไปนี้เป็นอย่างน้อย และให้องค์กรมีการบันทึกผลการประชุมและแนวทางแก้ไข
  • ผลการดำเนินงานขององค์กร
  • ข้อร้องเรียนของลูกค้า
  • ปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น
1.4 ด้านความสามารถและการฝึกสอนการทำงาน
  • องค์กรต้องมอบหมายให้เหมาะสมกับความสามารถของพนักงานแต่ละคนและต้องจัดให้มีการฝึก/ การสอนให้พนักงานสามารถให้พนักงานสามารถทำงานได้อย่างถูกต้อง
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมอบหมายงานและหน้าที่ความรับผิดชอบ โดยพิจารณาตามความสามารถของแต่ละคน เช่น ผู้ที่รับผิดชอบด้านการผลิตหรือบริการ ผู้ที่รับผิดชอบด้านจัดซื้อ ผู้ที่รับผิดชอบด้านการบัญชีและการเงิน ซึ่งบุคคลเดียวอาจรับผิดชอบมากกว่าหนึ่งหน้าที่ก็ได้
  • ในกรณีที่ผู้รับผิดชอบงานนั้นมีความสามารถไม่เพียงพอ ให้องค์กรจัดให้มีการฝึกสอนการทำงานให้กับพนักงาน/ บุคคลนั้น โดยผู้ที่สอนงานเป็นผู้ที่มีประสบการณ์ในเรื่องดังกล่าวเพื่อให้มั่นใจได้ว่าพนักงาน/ บุคคลนั้น สามารถทำงานให้ได้ผลิตภัณฑ์หรือบริการที่มีคุณภาพตรงตามต้องการของลูกค้า
หมวดที่ 2 ด้านการตลาดและลูกค้า
2.1 ด้านการตลาดและลูกค้า
2.1.1 องค์กรต้องศึกษาถึงแนวโน้มความต้องการของลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย เพื่อที่จะสามารถผลิตสินค้าได้ตรงกับความต้องการกลุ่มลูกค้า
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรศึกษาและระบุกลุ่มเป้าหมาย และร่วมกันพิจารณาแนวโน้มความต้องการของกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย เพื่อที่จะนำเสนอสินค้าหรือบริการให้ตรงกับความต้องการของกลุ่มลูกค้าเป้าหมายโดยการสอบถาม /การทำแบบสอบถามกับลูกค้า
2.1.2 องค์กรต้องมรการกำหนดแผนการขาย/ แผนการตลาดในรอบปีหรือตามระยะเวลาที่เหมาะสม องค์กรต้องหาช่องทางในการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ขององค์กร เพื่อสามารถจำหน่ายสินค้าได้โดยตรง และถูกต้องให้แก่ลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรกำหนดแผนการขาย/ แผนการตลาด รวมทั้งให้ระบุช่องทางจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์หรือให้บริการ เพื่อให้องค์กรสามารถขายสินค้าหรือให้บริการแก่ลูกค้ากลุ่มเป้าหมายได้อย่างต่อเนื่อง เช่น การขายโดยตรงตามแหล่งต่าง ๆ การขายผ่านสมาชิกและบุคคลภายนอก
2.2 ด้านการรับคำสั่งซื้อ
2.2.1 องค์กรต้องมีการบันทึกรายละเอียดคำสั่งซื้อของลูกค้าอย่างชัดเจน เพื่อให้มั่นใจว่ามีข้อมูลในการผลิตและส่งมอบสินค้าให้แก่ลูกค้าได้ถูกต้องและตรงเวลา
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรบันทึกความต้องการของลูกค้าเกี่ยวกับคุณลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ลูกค้าต้องการผลิตภัณฑ์ใด ขนาดใด จำนวนเท่าใด ให้ส่งมอบเมื่อใด รวมทั้งองค์กรควรพิจารณาจัดทำข้อตกลงกับลูกค้าอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรด้วย เพื่อป้องกันความเสี่ยงของการยกเลิกคำสั่งจากลูกค้าที่อาจจะเกิดขึ้นได้โดยไม่ได้รับการยินยอมจากทั้งสองฝ่าย
  • ให้องค์กรนำบันทึกรายละเอียดมาเป็นข้อมูลในการดำเนินงานในขั้นตอนการผลิตและบริการต่อไป
2.2.2 องค์กรต้องยืนยันคำสั่งซื้อกับลูกค้าก่อนจะกระจายกำลังผลิตเพื่อให้สามารถผลิตสินค้าให้ตรงกับความต้องการของลูกค้าได้อย่างแม่นยำและถูกต้อง
คำอธิบาย
  • ก่อนกระจายงานให้แก่พนักงาน/ เครือข่าย/ บุคคลที่กลุ่มมอบหมาย ให้องค์กรตรวจทานคำสั่งซื้อให้ตรงกับความต้องการ และนำมายืนยันว่าองค์กรสามารถทำการผลิต และส่งมอบได้ตรงตามที่ลูกค้าต้องการ
หมวดที่ 3 การบริหารจัดการด้านการผลิตและงานสนับสนุนการผลิต
3.1 ด้านการจัดซื้อและจัดหาวัตถุดิบหรือปัจจัยการผลิต
3.1.1 องค์กรต้องบันทึกรายละเอียดในการจัดซื้อ/ จัดหาวัตถุดิบ/ ปัจจัยการผลิต แหล่งที่มา โดยจัดเก็บบันทึกเหล่านั้นในระยะเวลาตามความเหมาะสม เพื่อให้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการผลิตต่อไป
คำอธิบาย
  • ให้ทำการบันทึกรายการวัตถุดิบ/ ปัจจัยการผลิตที่จัดซื้อ/ จัดหา รวมทั้งแหล่งที่มาทุกครั้งที่มีการสั่งซื้อ
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหายเพื่อไว้ใช้อ้างอิง
3.1.2 องค์กรต้องตรวจสอบวัตถุดิบก่อนรับเข้าด้วยวิธีการที่เหมาะสม เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพตรงตามที่ต้องการ
คำอธิบาย
  • ให้กำหนดผู้รับผิดชอบและวิธีการตรวจสอบคุณสมบัติที่เหมาะสมของวัตถุดิบที่จัดซื้อ/ จัดหาก่อนที่จะมีการรับวัตถุดิบเข้า เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพตามที่กำหนด
3.2 ด้านการผลิตสินค้า
3.2.1 องค์กรต้องวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและกำลังการผลิตของกลุ่ม แล้วจัดเตรียมวัตถุดิบ อุปกรณ์การผลิตให้พร้อมก่อนที่จะทำการผลิต
คำอธิบาย
  • ให้ทำการกำหนดแผนการผลิต เพื่อมอบหมายผู้รับผิดชอบจัดเตรียมวัตถุดิบ อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตให้พร้อมและเหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาการขาดแคลน ชำรุดเสียหายในระหว่างการผลิต
3.2.2 องค์กรต้องมีการแบ่งงานให้พนักงานอย่างเหมาะสม เพื่อสามารถผลิตสินค้าทันตามกำหนด กรณีมีกำลังผลิตไม่เพียงพอให้ทำการกระจายโดยการจ้างแรงงานภายนอกได้
คำอธิบาย
  • ให้มีการแบ่งงานให้พนักงานตามความสามารถ เพื่อให้กลุ่มผลิตสินค้าให้ทันเวลา และตรงตามความต้องการของลูกค้า กรณีที่คำสั่งซื้อมีมารสามารถกระจายงานจ้างบุคคลภายนอกได้ โดยต้อพิจารณาขีดความสามารถในการผลิตสินค้าก่อนที่จะมอบหมายงานให้ดำเนินการ
3.2.3 องค์กรต้องมีวิธีการหรือขั้นตอนการผลิตอย่างชัดเจน และทำการผลิตหรือบริการตามวิธีการหรือขั้นตอนที่ได้กำหนดไว้ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ
คำอธิบาย
  • ให้ทำการกำหนดวิธีการหรือขั้นตอนการผลิตที่ชัดเจน เช่น จัดทำผังกระบวนการผลิตหรือบริการหรือเอกสารแสดงขั้นตอนการผลิต รวมทั้งระบุสิ่งที่ต้องควบคุมในระหว่างการผลิต (ถ้ามี)
  • ให้มีการมอบหมายพนักงานดำเนินการผลิตตามวิธีการหรือขั้นตอนการผลิตที่กำหนดไว้
3.2.4 องค์กรต้องมีวิธีการและเกณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อนำไปใช้ในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์มีคุณภาพตรงตามกำหนด ให้บันทึกหรือบ่งชี้ผลการตรวจสอบในรูปแบบที่เหมาะสม
คำอธิบาย
  • ให้กำหนดวิธี เกณฑ์การตรวจสอบและผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ พร้อมกับให้ผู้ที่ตรวจสอบทำการบันทึกหรือบ่งชี้สินค้าที่ผ่านและไม่ผ่านการตรวจ ในรูปแบบที่เหมาะสม
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหายเพื่อไว้ใช้อ้างอิง
3.2.5 ในกรณีที่เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีผลต่อสุขภาพอนามัย และความปลอดภัยของลูกค้า พนักงานและสิ่งแวดล้อม องค์กรจะต้องมีการควบคุมการผลิตให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ ระเบียบข้อบังคับ หรือเงื่อนไขภายใต้กฎหมายเหล่านั้น
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรที่ผลิตภัณฑ์ที่มีผลต่อสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยของลูกค้า พนักงานและสิ่งแวดล้อม ให้ติดประกาศข้อพึงปฏิบัติตามมาตรฐานของกฎหมายบังคับที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมายด้านความปลอดภัยของอาหาร กฎหมายด้านปลอดภัยของผู้บริโภค เป็นต้น ควบคุมให้มีการดำเนินการผลิตตามาตรฐานของกฎหมายเหล่านั้น
3.3 ด้านเครื่องมือ/ อุปกรณ์และสถานที่ผลิต
3.3.1 องค์กรต้องดูแลรักษาเครื่องมือ อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการผลิตหรือบริการ ให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมและพร้อมใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย
คำอธิบาย
  • ให้ทำการกำหนดรายละเอียดของกิจกรรมการดูแลเครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการผลิตหรือบริการ เช่น การทำความสะอาดอุปกรณ์ให้มีการระบุวิธีการ ความถี่ รวมทั้งการตรวจสอบและบำรุงรักษา เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถใช้เครื่องมือในการผลิตหรือบริการได้อย่างต่อเนื่อง
3.3.2 ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์มีผลต่อสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยของลูกค้า องค์กรต้องมีการดูแลเครื่องมือ/ อุปกรณ์ และสถานที่ผลิตให้ถูกสุขลักษณะ
คำอธิบาย
  • กำหนดให้มีการเลือกใช้เครื่องมือ/ อุปกรณ์ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ที่ทำการผลิต
  • ให้กำหนดรายละเอียดของกิจกรรม การดูแลเครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการผลิตเพื่อบริโภคให้ถูกสุขลักษณะ
  • ให้องค์การดำเนินการจัดสถานที่ผลิตให้มีสภาพเหมาะสมกับการผลิตเพื่อบริโภคให้ถูกสุขลักษณะ
3.4 ด้านบรรจุและจัดส่ง
3.4.1 ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์จำเป็นต้องมีการบรรจุหีบห่อเพื่อรักษาคุณภาพผลิตภัณฑ์ ต้องมีวิธีการที่เหมาะสมในการบรรจุ และคัดเลือกภาชนะสำหรับบรรจุผลิตภัณฑ์และ/ หรือหุ้มห่อผลิตภัณฑ์สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยของลูกค้า ต้องบรรจุและ/ หรือหุ้มห่อผลิตภัณฑ์ด้วยวิธีที่ถูกสุขลักษณะ
คำอธิบาย
  • ให้กำหนดวิธีการบรรจุและกำหนดเกณฑ์ในการคัดเลือกภาชนะบรรจุที่เหมาะสม เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ที่ถูกหุ้มห่ออยู่ในสภาพดีตลอดเวลา ไม่ชำรุดหรือเสียหาย เช่น การบรรจุและจัดส่งของผลิตภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุที่แตกหักได้ ให้ระบุและเลือกวิธีการในการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาดังกล่าว
3.4.2 องค์กรต้องระบุรายละเอียดผลิตภัณฑ์ในฉลากให้ครบถ้วนตามกฎหมายหรือมาตรฐานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
คำอธิบาย
  • ให้กำหนดข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่ต้องระบุบนฉลากตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น ชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อผู้ผลิต ที่ตั้งของผู้ผลิต ข้อแนะนำการใช้ กรณีเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร ควรระบุน้ำหนัก/ ปริมาณสุทธิ ส่วนประกอบหลัก วันหมดอายุ
3.4.3 องค์กรต้องมีวิธการเก็บรักษา และการจัดส่งผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้ผลิตภัณฑ์เกิดการเสื่อมสภาพ เสียหายและสูญหาย
คำอธิบาย
  • ให้กำหนดวิธีการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ พร้อมทั้งดูแลเพื่อไม่ให้ผลิตภัณฑ์เสื่อมสภาพ เสียหายและสูญหาย
  • ให้จัดส่งผลิตภัณฑ์ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ที่ถูกห่อหุ้มอยู่ในสภาพดีตลอดเวลา ไม่ชำรุดเสียหายหรือสูญหายก่อนถึงลูกค้า
หมวดที่ 4 การบริหารจัดการด้านบัญชีและการเงิน
4.1 ด้านรายรับ – รายจ่าย'
  • องค์กรต้องบันทึกรายการ รายรับ/ รายจ่าย หรือระบบบัญชีในรูปแบบที่เหมาะสมทุกครั้งที่มีการรับ - จ่าย เพื่อให้ได้ข้อมูลการรับ – จ่ายที่ถูกต้อง เป็นปัจจุบันและตรวจสอบได้
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรบันทึกรายการ รายรับ/ รายจ่าย ขององค์กรทุกครั้งที่มีการรับ- จ่าย เช่น รายได้จากการขายสินค้า ค่าใช้จ่ายจากการซื้อวัตถุดิบ โดยมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบในการบันทึกสรุปรายรับ/ รายจ่าย ตามระยะเวลาที่เหมาะสม เช่น ทุกสิ้นเดือน ทุกครึ่งเดือน
  • บันทึกที่จัดทำขั้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหายเพื่อไว้ใช้อ้างอิง
  • ควรกำหนดบุคคลที่มีอำนาจการเบิกจ่าย และถือวงเงินสดในมือให้เพียงพอกับความคล่องตัวในการดำเนินงานไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
  • ให้องค์กรสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้พนักงานที่เกี่ยวข้องเข้าใจ และหมุนเวียนกันปฏิบัติงานในระบบบัญชี
4.2 ด้านต้นทุนและกำไร'
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรสรุปผลกำไร ขาดทุนจากรายได้ในการขายสินค้าหรือบริการ ที่หักต้นทุนของสินค้าและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าเดินทางและที่พักเพื่อไปออกงานขายสินค้า โดยมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบในการบันทึกให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมออย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหายเพื่อไว้ใช้อ้างอิง
4.3 ด้านต้นทุนและกำไร'
4.3.1 องค์กรต้องมีการบันทึกการระดมทุนองค์กร เพื่อประโยชน์แก่การสะสมทุนภายใน และบันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรกำหนดกติกา/ หลักเกณฑ์ในการถือหุ้น ซึ่งควรจะต้องกำหนดเพดานหุ้นให้ชัดเจน ในกรณีที่มีการระดมทุนจากหุ้นส่วน เพื่อรับทราบสถานะ และบันทึกไว้ในรูปแบบที่เป็นปัจจุบัน
4.3.2 องค์กรควรมีกติกาในการจ่ายผลตอบแทนแก่พนักงาน หรือสวัสดิการชุมชน และทำบันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรควรมีการกำหนดกติกา ในการจ่ายผลตอบแทนแก่พนักงาน หรือสวัสดิการชุมชนและมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบในการบันทึกให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
4.3.3 องค์กรต้องจัดทำแผน/ ระเบียบการใช้เงิน เพื่อเป็นข้อมูลในการบริหารการเงิน และทำบันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรจัดทำแผนการใช้จ่าย/ การบริหารการเงิน ประมาณการใช้จ่ายซึ่งอาจเป็นรายเดือนหรือรายปี เพื่อป้องกันปัญหาสภาพคล่องทางการเงินขององค์กร และเพื่อให้องค์กรเตรียมความพร้อมต้านการเงินล่วงหน้า และมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบในการบันทึก
  • องค์กรต้องมีแนวทางการบริหารเงินสด เพื่อให้เกิดสภาพคล่อง และเสริมสร้างความต่อเนื่องในการดำเนินงานในอนาคต
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
4.4 ด้านทรัพย์สินและหนี้สิน'
  • องค์กรต้องบันทึกรายการทรัพย์สินและหนี้สินที่องค์กรมี ทั้งที่ได้รับมาจากการสนับสนุนของหน่วยงานต่าง ๆ และที่องค์กรจัดซื้อเอง
  • ให้องค์กรจัดทำตามรอบเวลาที่เหมาะสม เกี่ยวกับรายการทรัพย์สินที่องค์กรมีทั้งที่ได้รับมาจากหน่วยงานภายนอกและที่องค์กรจัดซื้อ/ จัดหามาเอง
หมวดที่ 5 การปรับปรุงและพัฒนาธุรกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน
5.1 พัฒนาด้านการเรียนรู้ขององค์กร/ พนักงาน
  • องค์กรต้องมีการพัฒนาองค์กร/ พนักงาน ให้มีความรู้ในการบริหารจัดการทุกด้านตามความเหมาะสมกับศักยภาพของพนักงานแต่ละคน
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรสร้างกระบวนการเรียนรู้ตามขั้นตอน เช่น สรุปทบทวนความรู้และทักษะที่ให้ในการทำงาน ถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากภายนอกและภายใน และนำมาปรับใช้ให้เหมาะสม
  • ให้องค์กรจัดให้มีการเรียนรู้เรื่องต่าง ๆ ของท้องถิ่น อาทิ วัฒนธรรม ความโดดเด่น ภูมิปัญญาการทำงานในชุมชน รวมทั้งการนำเสนอสินค้า และความเข้าใจในความรู้ดังกล่าวสู่ลูกค้า
5.2 พัฒนาด้านเทคนิคและฝีมือการผลิต
  • องค์กรต้องมีการปรับปรุงเทคนิคและฝีมือการผลิตตามความจำเป็น และให้บันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมีการปรับปรุงเทคนิคและฝีมือการผลิต ซึ่งอาจจัดทำให้โดยองค์กร หรือได้รับคำแนะนำจากบุคคลภายนอก หรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และให้องค์กรดำเนินการปรับปรุงเทคนิคด้านการผลิตซึ่งอาจเป็นการปรับปรุงเครื่องจักร หรือปรับปรุงวิธีการทำงานเพื่อให้เกิดผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง กรณีที่องค์กรมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าวให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินการและเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็น ที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
5.3 พัฒนาด้านผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์
  • องค์กรต้องมีการออกแบบ ปรับปรุง พัฒนาผลิตภัณฑ์ และ/ หรือการบรรจุภัณฑ์ ให้ตรงกับแนวโน้มความต้องการของตลาดอยู่เสมอ โดยสอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชนและเอื้อต่อการรักษาสิ่งแวดล้อม และให้บันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมีการออกแบบ ปรับปรุง พัฒนาผลิตภัณฑ์ และ/ หรือบรรจุภัณฑ์โดยให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชน และเอื้อต่อการรักษาสิ่งแวดล้อม โดยอาจจัดทำโดยองค์กร หรือได้รับคำแนะนำจากบุคคลภายนอก หรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และองค์กรนำข้อมูลที่ได้มาพิจารณาแนวโน้มความต้องการของตลาด เพื่อนำมาออกแบบปรับปรุง พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับแนวโน้มของตลาด เช่น องค์กรทดลองผลิตภัณฑ์แล้วส่งให้กลุ่มลูกค้าเป้าหมายพิจารณา กรณีที่องค์กรมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าวให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินการ และเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหาย หรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
5.4 พัฒนาปรับปรุงธุรกิจ
  • องค์กรต้องจัดทำและเขียนแผนธุรกิจในรูปแบบ และช่วงเวลาที่เหมาะสมกับองค์กร เพื่อใช้เป็นแนวทางพัฒนาธุรกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน และจะต้องมีการทบทวนแผนธุรกิจทุกปี สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมีแผนธุรกิจ ซึ่งอาจจัดทำขึ้นเองโดยองค์กรหรือได้รับคำแนะนำจากบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
5.5 พัฒนาด้านเพิ่มผลผลิตและลดต้นทุน
  • องค์กรต้องมีการเพิ่มพูนความรู้ ด้านการเพิ่มผลผลิต และลดต้นทุนให้กับพนักงานอย่างต่อเนื่องรวมทั้งคิดค้นวิธีเพื่อการเพิ่มผลผลิต และลดต้นทุนในการผลิต และให้บันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสมสำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรหาช่องทางในการเสริมความรู้ให้กับพนักงานด้านการเพิ่มผลผลิต และลดต้นทุน เพื่อให้พนักงานนำความรู้ที่ได้ไปพัฒนาการทำงานเพื่อเพิ่มผลผลิตและลดต้นทุน กรณีที่องค์กรมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าว ให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินงานและเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
5.6 พัฒนาด้านการจัดการทรัพยาการธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมชุมชน
  • องค์กรต้องมีการพัฒนาความรู้ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมชุมชน เพื่อให้พนักงานนำไปจัดการใช้ประโยชน์และรักษาทรัพยากรธรรมชาติชุมชนให้มีความสมดุล และพัฒนาสิ่งแวดล้อมให้น่าอยู่ และให้บันทึกไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรหาช่องทางในการเสริมสร้างความรู้ให้กับพนักงานด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมชุมชน เพื่อให้พนักงานนำไปปฏิบัติในการจัดการใช้ประโยชน์และรักษาทรัพยาการธรรมชาติอย่างสมดุล
  • ให้องค์กรพัฒนาสิ่งแวดล้อมชุมชนให้น่าอยู่เสมอ เช่น จัดบริเวณที่ทำการองค์กร และสถานที่ผลิตและบริการให้ดูสะอาดสวยงามเป็นระเบียบ
  • กรณีที่องค์กรมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าว ให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินการ และเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหาย เพื่อไว้ใช้อ้างอิง
5.7 พัฒนาด้านการพึ่งตนเอง
  • องค์กรต้องมีพัฒนาการด้านการพึ่งตนเอง เพื่อให้องค์กรสามารถยืนหยัดอยู่ได้ด้วยตนเอง และให้บันทึกพัฒนาการนั้นไว้ในรูปแบบที่เหมาะสม สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรมีการแสวงหาความรู้ ความเข้าใจ ในการดำเนินธุรกิจที่เหมาะสม เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาองค์กร โดยมีเป้าหมายในการลดการพึ่งพาหน่วยงานภายนอก การสะสมทุนขององค์กรการลงทุนที่ไม่เกินกำลัง กรณีที่องค์กรมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าวให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินการ และเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอสำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหาย หรือสูญหาย เพื่อๆไว้ใช้อ้างอิง
5.8 การอนุรักษ์ฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น
  • องค์กรต้องมีการอนุรักษ์ และ/หรือต่อยอด โดยใช้ฐานภูมิปัญญา และวัตถุดิบในท้องถิ่นเป็นหลักสำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
คำอธิบาย
  • ให้องค์กรนำฐานภูมิปัญญา และวัตถุดิบในท้องถิ่นมาเป็นแนวทองในการพัฒนาฝีมือเพื่อต่อยอด กรณีที่กลุ่มมีการดำเนินการเรื่องดังกล่าว ให้องค์กรมอบหมายผู้รับผิดชอบในการบันทึกผลการดำเนินการ และเก็บรักษาให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ สำหรับองค์กรที่ไม่มีการดำเนินการในเรื่องนี้ให้ชี้แจงเหตุผลอันสมควร
  • บันทึกที่จัดทำขึ้นต้องเก็บไว้ตามความจำเป็นที่จะใช้งานโดยไม่ชำรุด ขาดหายหรือสูญหายเพื่อไว้ใช้อ้างอิง
เครื่องมือส่วนตัว