โครงการสร้างเสริมค่านิยมที่ดีในการทำงาน และเตรียมความพร้อมในการเป็นผู้ประกอบการที่ดี

1. ชื่อหลักสูตร

ภาษาไทย หลักสูตรการบ่มเพาะจิตวิญญาณผู้ประกอบการ
ภาษาอังกฤษ Entrepreneurial Spirit Incubation (ESI)

2. หน่วยงานที่รับผิดชอบ

พัฒนาและจัดทำหลักสูตร โดย หน่วยวิจัยการจัดการห่วงโซ่อุปทานและวิศวกรรม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ภายใต้การสนับสนุน โดย กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม

3. หลักการและเหตุผล

จากคำกล่าวของอดีตนายกรัฐมนตรีอานันท์ ปันยารชุน ที่ว่า “คนรุ่นต่อไปในอนาคตของสังคมจะต้องเรียนรู้ถึงการที่จะพัฒนาศักยภาพในด้านความเชี่ยวชาญด้านวิสาหกิจ คำว่าวิสาหกิจ นี้มีความหมายกว้างและไม่ได้หมายความเพียงการเป็นผู้ประกอบการ (Entrepreneurs) หรือ การทำเงินเท่านั้น เพราะไม่ใช่ทุกคนที่จะเป็นผู้ประกอบการธุรกิจได้ แต่ทุกคนสามารถที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมเป็นผู้ประกอบการ หรือเข้าไปดำเนินการจัดตั้งธุรกิจได้ ดังนั้นแนวคิดเกี่ยวกับการสร้างสังคมประกอบการ (An Enterprising Society) จึงเกี่ยวข้องกับการสร้างคนในสังคมให้เป็นคนที่มีคุณภาพ สมาชิกของสังคมประกอบการนี้ ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นผู้ประกอบการที่มีกิจการเป็นของตนเอง แต่เป็นบุคคลที่อยู่ในสาขาวิชาชีพใดก็ได้ที่ คิด ประพฤติ และปฏิบัติเหมือนกับผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จ นั่นคือ เป็นบุคคลที่มีคุณลักษณะแสวงหาโอกาสเสมอ มีแรงขับเคลื่อนภายในตัวเอง สามารถเริ่มต้นสิ่งต่างๆได้ด้วยตัวเอง มีมาตรฐานการทำงานทั้งด้านคุณภาพและประสิทธิภาพ สามารถบริหารความเสี่ยงได้ มีศักยภาพในการพัฒนาตนเองสามารถกำหนดเป้าหมายที่เหมาะสม เปลี่ยนปัญหาให้เป็นโอกาส และยืนหยัดเมื่อเผชิญหน้าต่อปัญหาและอุปสรรคนอกจากนี้ยังต้องมีความอดทนทำงานหนักได้ หรือเรียกได้ว่า เป็นคนที่มีจิตวิญญาณของผู้ประกอบการอยู่ในตัวเอง
จากนิยามศัพท์ ของคำว่าผู้ประกอบการและสังคมการประกอบการดังกล่าวข้างต้น จะเห็นว่ากลุ่มนักศึกษา เป็นกลุ่มทีมีความสำคัญอย่างมากต่อการสร้างสัมคมการประกอบการ ในภาคอุตสาหกรรม จึงจำเป็นต้องให้นักศึกษามีความรู้ ทัศนคติ ความคิดสร้างสรรค์ ความมั่นใจในตัวเอง ความเป็นผู้นำและความสามารถในการทำงานเป็นทีม รวมทั้งคุณธรรมและจริยธรรม สิ่งเหล่านี้จะทำให้เกิดการพัฒนาด้านความคิด การวิเคราะห์ การแก้ปัญหา นำไปปฎิบัติและการประ เมินผลที่ถูกต้องภายใต้กระบวนการเรียนรู้ ซึ่ง นั่นคือ กระบวนการของการบ่มเพาะจิตวิญญาณผู้ประกอบการให้เกิดขึ้นในจิตสำนึกของนักศึกษานั่นเอง
อนึ่ง กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม มีหน้าที่ส่งเสริมและพัฒนา ภาคอุตสาหกรรม เสริมสร้างศักยภาพ และขีดความสามารถในการดำเนินธุรกิจให้แก่ผู้ประกอบการธุรกิจ รวมทั้งบุคลากรในภาคอุตสาหกรรม ดังนั้น กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม จึงได้สนับสนุนทุนวิจัยแก่ทีมวิจัยภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ ภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยอาศัยกลุ่มนักศึกษาชั้นปีที่ 3 -4 และปริญญาโท จำนวน 400 คน เป็นกลุ่มตัวอย่างเพื่อสำรวจค่านิยมการทำงานที่ดีที่นักศึกษาต้องการในการประกอบอาชีพ ภายใต้ชื่อโครงการสร้างค่านิยมที่ดีในการทำงานและเตรียมความพร้อมในการเป็นผู้ประกอบการที่ดี และส่วนหนึ่งของผลจากงานวิจัยดังกล่าวได้นำมาพัฒนาเป็นหลักสูตรการฝึกอบรมระยะสั้นต้นแบบที่จะนำ ไปใช้ฝึกอบรมนักศึกษาระดับอุดมศึกษาให้ได้รับการพัฒนาให้มีศักยภาพที่จะไปเป็นผู้ประกอบการไม่ว่าจะเป็นผู้ประกอบการธุรกิจ หรือ เป็นบุคคลากรในภาคอุตสาหกรรมที่ดีต่อไป

4. ปรัชญาหลักสูตร

หลักการสร้างค่านิยมที่ดีในการทำงาน และการเตรียมความพร้อมในการเป็นผู้ประกอบการที่ดีของหลักสูตรนี้ จะเน้นการพัฒนาบ่มเพาะจิตวิญญาณการเป็นผู้ประกอบการที่ดี โดยเน้นการประเมินศักยภาพของตนเอง เพื่อนำไปสู่การพัฒนาสร้างเสริมสมรรถภาพภายใน (ทัศนคติ แรงจูงใจ และความเชื่อมั่นในศักยภาพตนเอง) ที่จำเป็น ซึ่งจะเป็นตัวสร้างและผลักดันให้มีการแสดงพฤติกรรมและมีอุปนิสัยค่านิยมที่ดีในการเป็นผู้ประกอบการที่มีศักยภาพต่อไปในอนาคต โดยจะพัฒนาให้ครอบคลุมสมรรถนะในทุกๆ ด้านที่จำเป็นแบบบูรณาการดังนี้

ก.) เก่งดำเนินชีวิต - การสร้างเสริมทัศนคติที่ดี การคิดเชิงบวก การสร้างแรงจูงใจภายใน ความเชื่อมั่นในศักยภาพตนเอง และการยึดมั่นในหลักคุณธรรมและจริยธรรมในการดำเนินชีวิต ความเอื้ออาทรต่อสังคมรอบข้าง

ข.) เก่งงาน – การพัฒนาจิตสำนึกในการใฝ่เรียนรู้เทคนิคการเรียนรู้และการรวบรวมข้อมูล การพัฒนาปรับปรุงการดำเนินงาน และการพัฒนาตนเอง เพื่อพัฒนาศักยภาพและสมรรถนะในด้านต่างๆ อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ

ค.) เก่งคน – การสร้างเสริมความสามารถในด้านมนุษยสัมพันธ์การทำงานร่วมกันเป็นทีมอย่างมีประสิทธิภาพ ภาวะผู้นำ

ง.) เก่งคิด – การสร้างเสริมความสามารถในด้านทักษะการคิดสร้างสรรค์และการคิดเชิงนวัตกรรม การสร้างแนวคิดธุรกิจใหม่ ๆ

นอกจากนี้ ในส่วนของการเตรียมความพร้อมเพื่อการเป็นผู้ประกอบการธุรกิจนั้น ในหลักสูตรได้จัดให้มีองค์ความรู้ในการประกอบธุรกิจเบื้องต้นไว้ด้วย

การฝึกอบรมตลอดหลักสูตรจะเน้นการเรียนรู้ในรูปแบบการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ ที่เน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์ เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถเข้าใจและประยุกต์ความรู้ที่ได้รับจากการเรียนรู้ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากที่สุด ตามแนวทางการฝึกอบรมแบบ CEFE “เซเฟ่” (Competency Based Economies through Formation of Enterprises) 5. วัตถุประสงค์หลักสูตร

5.1 เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมประเมินศักยภาพของตนเองเพื่อทราบข้อเด่น และข้อด้อยในคุณสมบัติด้านต่างๆ ความเหมาะสมในการเป็นผู้ประกอบการ คุณลักษณะที่ดีของผู้ประกอบการ และทราบหลักการพัฒนาศักยภาพของตนเอง ตลอดจนการเสริมสร้างคุณลักษณะ ค่านิยมและแรงจูงใจในการเพาะบ่มจิตวิญญาณของผู้ประกอบการที่ดี

5.2 เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมได้เรียนรู้ และเข้าใจหลักการสร้างสรรค์แนวคิดทางธุรกิจใหม่เชิงนวัตกรรม และองค์ความรู้พื้นฐานในการดำเนินธุรกิจ

5.3 เพื่อสร้างเสริมและเตรียมความพร้อมให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมในการออกไปเป็นผู้ประกอบการธุรกิจหรือบุคลากรในหน่วยงานของรัฐและเอกชนที่ดีมีคุณภาพและคุณธรรม เพื่อสรรสร้างสังคมการประกอบการที่ดี

5.4 เพื่อเป็นการพัฒนาสร้างหลักสูตรมาตรฐานระยะสั้นที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาบ่มเพาะค่านิยมในการเป็นผู้ประกอบการที่ดีของนักศึกษา ให้สถาบันการศึกษานำไปเป็นทางเลือกในการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษา

6. ระยะเวลาการฝึกอบรม

จำนวน 3 วันทำการติดต่อกันรวมทั้งหมด 18 ชั่วโมง ประกอบด้วยภาคทฤษฎี 8 ชั่วโมง และภาคปฏิบัติ 18 ชั่วโมง

7. โครงสร้างหลักสูตร

เนื้อหาหลักสูตรทั้งหมดรวมจำนวน 18 ชั่วโมง (3 วันทำการ) โดยในขั้นตอนการสร้างเสริมจิตวิญญาณผู้ประกอบการที่ดีนั้น จะแบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ประกอบด้วย 6 Module หลัก ดังนี้คือ

Group 1: การประเมินศักยภาพตนเองและการพัฒนาตนเอง ประกอบด้วยเนื้อหาย่อย 1 Module

Module 1 : การประเมินศักยภาพของตนเอง และคุณลักษณะที่ดีของผู้ประกอบการ

Group 2: การเสริมสร้างคุณลักษณะ ค่านิยมและแรงจูงใจ ในการเสริมสร้างจิตวิญญาณผู้ประกอบการที่ดี ประกอบด้วยเนื้อหาย่อย 3 Modules

Module 2 : การเสริมสร้างทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ ภาวะผู้นำ และการทำงานเป็นทีม

Module 3 : การสร้างค่านิยมและจริยธรรมที่ดีสำหรับผู้ประกอบการ

Module 4 : การเสริมสร้างทักษะการคิดสร้างสรรค์ และนวัตกรรม

Group 3: การสร้างแนวคิดทางธุรกิจใหม่ และองค์ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจประกอบด้วยเนื้อหาย่อย 2 Modules

Module 5 : การวิเคราะห์และการแสวงหาโอกาสทางธุรกิจ

Module 6 : การสร้างเสริมองค์ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ