บริการธุรกิจอุตสาหกรรม” ตัวช่วยในการพัฒนา SMEs

จาก SSM Wiki

"บริการธุรกิจอุตสาหกรรม” ตัวช่วยในการพัฒนา SMEs

บริการธุรกิจอุตสาหกรรม (BDS)

ธุรกิจอุตสาหกรรมในปัจจุบันโดยเฉพาะ SMEs ไม่สามารถดำเนินงานในทุกขั้นตอนด้วยตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากมีข้อจำกัดต่างๆ ทั้งในด้านขนาดของกิจการ เงินทุน เครื่องมือและอุปกรณ์ บุคลากรที่มีประสบการณ์ความเชี่ยวชาญเฉพาะ หรือในด้านอื่นๆ ที่จะผลักดันให้การดำเนินธุรกิจทั้งกระบวนการประสบความสำเร็จ จึงทำให้เกิดธุรกิจการให้บริการเฉพาะทางต่างๆ ขึ้น เช่น การให้บริการทางบัญชี กฎหมาย การขนส่ง การซ่อมบำรุงเครื่องจักร การสื่อสาร การฝึกอบรม การให้คำปรึกษาแนะนำ หรือการวินิจฉัยสถานประกอบการ เป็นต้น ซึ่งธุรกิจต่างๆ เหล่านี้ เป็นบริการที่ภาคธุรกิจอุตสาหกรรมใช้เพื่อช่วยส่งเสริมและเกื้อหนุนให้กิจกรรมต่างๆ ดำเนินการไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีชื่อเรียกบริการเหล่านี้ว่าบริการธุรกิจอุตสาหกรรม หรือ BDS (Business Development Services) และเรียกผู้ให้บริการต่างๆ ว่า บริกรธุรกิจอุตสาหกรรม (Service Provider) ซึ่งจากข้อมูลการศึกษาวิจัย พบว่าจำนวนและขนาดของ BDS มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจอุตสาหกรรมและการเจริญเติบโตของประเทศ ประเทศใดมี BDS ที่เข้มแข็ง ภาคธุรกิจอุตสาหกรรมมักจะมีขีดความสามารถในการแข่งขันสูงตามไปด้วย หรืออาจกล่าวได้ว่าบริการธุรกิจอุตสาหกรรมเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมต่าง ๆ ประสบความสำเร็จและมีผลกำไรอย่างต่อเนื่อง

จากการศึกษาสภาวะด้านอุปทานของ BDS ในประเทศไทยในปี 2550 พบว่ามีหน่วยงาน BDS ภาคเอกชนอยู่จำนวนกว่า 20,000 แห่ง และมีการขยายตัวค่อนข้างสูงในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาโดยมีจำนวนเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 72 โดยบริการที่มีการเติบโตสูงคือบริการด้านทดสอบและสอบเทียบ บริการด้านการวิจัย และบริการด้านการให้คำปรึกษาแนะนำทางด้านการบริหารจัดการและด้านเทคโนโลยีวิศวกรรม ซึ่งบริการด้านต่างๆ เหล่านี้ยังมีปริมาณและคุณภาพไม่เพียงพอและไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของ SMEs ที่มีอยู่ถึงกว่า 2 ล้านรายในปัจจุบันได้

การพัฒนา BDS ของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมได้ริเริ่มแนวทางการพัฒนาบริการธุรกิจอุตสาหกรรม ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยเน้นที่การสร้างและพัฒนาบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมและที่ปรึกษา โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อสร้างบริกรและที่ปรึกษาอิสระซึ่งสามารถให้บริการต่อ SMEs ได้ด้วยกลไกตลาด จะเป็นการขยายผลการพัฒนา SMEs ในภาคการผลิตจำนวนกว่า 500,000 รายที่เป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม เพิ่มเติมจากการพัฒนา SMEs โดยตรงของกรมฯ ที่ช่วยได้ประมาณ 2,000 รายต่อปี

ตัวอย่างการพัฒนาบริกรธุรกิจต่างๆ ของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ได้แก่ การพัฒนานักวินิจฉัยธุรกิจอุตสาหกรรม (Shindan) ที่ปรึกษาธุรกิจ (APEC-IBIZ) ที่ปรึกษาในการทำแผนธุรกิจ และบริกรด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์ เป็นต้น ซึ่งถ้านับจนถึงปัจจุบัน มีบริกรธุรกิจและที่ปรึกษาที่กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมได้พัฒนาขึ้นแล้วเป็นจำนวนกว่า 7,000 ราย

สำนักพัฒนาหน่วยบริการอุตสาหกรรม

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมได้เล็งเห็นถึงความประโยชน์และความจำเป็นในการพัฒนาบริการธุรกิจอุตสาหกรรม (BDS) ที่มีบทบาทและทวีความสำคัญมากขึ้น จึงได้จัดตั้ง สำนักพัฒนาหน่วยบริการอุตสาหกรรม (Bureau of Business Development Services) ขึ้นในปี 2550 เพื่อรับผิดชอบในด้านการพัฒนา BDS ทั้งหมดอย่างครบวงจร โดยมีพันธกิจในการ “ส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาบริการธุรกิจอุตสาหกรรมให้มีความเข้มแข็ง มีประสิทธิภาพและเพียงพอต่อความต้องการ เพื่อเพิ่มสมรรถนะของอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อม และอุตสาหกรรมชุมชน” และมีการแบ่งส่วนงานออกเป็น 3 ส่วนดังนี้

• ส่วนพัฒนาบริการอุตสาหกรรม มีหน้าที่ในการศึกษาสถานการณ์ของ BDS เพื่อหาแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาที่เหมาะสม ทำการพัฒนาและทดลองรูปแบบกลไกในการพัฒนา BDS ที่มีประสิทธิผลและมีประสิทธิภาพ เพื่อขยายผลต่อไป
  
• ส่วนพัฒนาขีดความสามารถงานบริการอุตสาหกรรม มีหน้าที่ในการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยบริการธุรกิจอุตสาหกรรม และบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยการฝึกอบรม สัมมนา ทัศนศึกษาดูงาน และอื่นๆ เพื่อเสริมศักยภาพและสมรรถนะในการให้บริการต่ออุตสาหกรรมอย่างเพียงพอ
  
• ส่วนพัฒนามาตรฐานและเครือข่ายบริการอุตสาหกรรม มีหน้าที่ในการจัดทำมาตรฐานเกี่ยวกับ BDS และทำการเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักเพื่อให้เกิดการนำไปปฏิบัติอย่างแพร่หลาย รวมทั้งจัดทำฐานข้อมูลและประสานเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่าง BDS ด้วยกันเองและระหว่าง BDS กับผู้รับบริการ ด้วย

ผลการดำเนินงานในปี 2550

จากผลการศึกษาสภาวะของตลาด BDS ในปัจจุบัน ที่บ่งชี้ว่า มีความจำเป็นต้องเร่งเพิ่มจำนวน BDS ที่มีคุณภาพในสาขาที่ขาดแคลนแต่เป็นที่ต้องการต่อภาคธุรกิจ กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมโดยงบประมาณสนับสนุนส่วนหนึ่งจากสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว) จึงได้พัฒนา BDS ในด้านต่างๆ จำนวน 1,836 ราย ครอบคลุมพื้นที่ทั่วทุกภูมิภาค โดยร่วมกับสถาบันต่างๆ ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียง และหน่วยงานเอกชน จำนวน 28 แห่ง ในการดำเนินการสร้างและพัฒนาบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมและที่ปรึกษา นอกจากนี้ ยังได้ทำการศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ รวมทั้งฐานข้อมูลของบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมต่างๆ ด้วย

การศึกษาและการพัฒนาระบบฐานข้อมูลองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับบริการธุรกิจอุตสาหกรรม
สำนักพัฒนาหน่วยบริการอุตสาหกรรมได้ทำการสำรวจสภาวะต่างๆ ของบริการธุรกิจอุตสาหกรรมดังนี้

• การศึกษาสภาวะโดยรวมของบริการธุรกิจอุตสาหกรรมในประเทศไทย
  
• การศึกษาเรื่องการพัฒนาตลาดบริการธุรกิจอุตสาหกรรมที่เป็นต้นแบบและวิธีปฏิบัติที่ดี
  
• การพัฒนาระบบฐานข้อมูลบริกรธุรกิจและเว็บไซด์องค์ความรู้ในด้านบริการธุรกิจอุตสาหกรรม
  

นอกจากการศึกษาพัฒนาระบบฐานข้อมูลและการพัฒนาบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมโดยตรงแล้ว การดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในปี พ.ศ. 2550 ที่ผ่านมายังก่อให้เกิดการรวมกลุ่มเป็นเครือข่ายบริกรธุรกิจและที่ปรึกษาในด้านต่างๆ โดยผู้ที่ผ่านการอบรมได้รวมตัวและจัดตั้งเป็นชมรม สมาคมต่างๆ หลายกลุ่ม อีกทั้ง การให้คำปรึกษาโรงงานในระหว่างการฝึกอบรม ทำให้โรงงานได้รับคำแนะนำที่ดีและเป็นประโยชน์ หากโรงงานนำแนวทางต่างๆ ไปดำเนินการจริงคาดว่าจะสามารถเพิ่มประสิทธิภาพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันได้เป็นอย่างดี

ในปีงบประมาณ 2551 กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม โดยสำนักพัฒนาหน่วยบริการอุตสาหกรรม กำหนดแผนการดำเนินงานโดยมุ่งเน้นที่การขยายผลการพัฒนาบริกรธุรกิจอุตสาหกรรมและที่ปรึกษาในสาขาที่ขาดแคลน การพัฒนาตัวบริการธุรกิจอุตสาหกรรมในพื้นที่และอุตสาหกรรมเป้าหมาย การสร้างเครือข่ายของหน่วยบริการ รวมทั้ง การสร้างองค์ความรู้ในเรื่องสภาวะของบริการธุรกิจอุตสาหกรรมในปัจจุบันเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการกำหนดทิศทางการพัฒนาบริการธุรกิจอุตสาหกรรมในอนาคตได้ ทั้งนี้ ก็เพื่อพัฒนาให้เกิดสภาวะของบริการธุรกิจอุตสาหกรรมที่หลากหลายและมีศักยภาพ จน SMEs สามารถเลือกใช้บริการต่างๆ ที่ช่วยส่งเสริมและเกื้อหนุนให้กิจการของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะส่งผลให้ SMEs มีขีดความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้นต่อไป