จาก SSM Wiki

คลัสเตอร์อุตสาหกรรมข้าวจังหวัดพิษณุโลก

ที่อยู่

ประวัติกลุ่ม

• ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคที่ 2 [www.dip.go.th กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม] ได้ดำเนินการพัฒนา และเชื่อมโยงการรวมกลุ่ม ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับข้าว โดยได้เริ่มดำเนินการสร้าง และเชื่อมโยงอุตสาหกรรมเกษตร (แปรรูปข้าว) ในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 เป็นต้นมา เพื่อให้กลุ่มธุรกิจอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับข้าว ในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลกได้มีการรวมตัว และมีการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของตนเองให้สูงขึ้น ซึ่งจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อภาคส่วนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรม ที่นับเป็นภาคส่วนที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ และสามารถนับได้ว่ากลุ่มอุตสาหกรรมดังกล่าว มีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจโดยส่วนรวมของจังหวัดพิษณุโลก และภูมิภาคเหนือตอนล่าง กับทั้งเป็นอุตสาหกรรมที่เป็นยุทธศาสตร์สำคัญของจังหวัดพิษณุโลกด้วย โดยแต่เดิมนั้น อุตสาหกรรมนี้ได้ดำเนินกิจการในรูปแบบเดิมซึ่งมีการแข่งขันทางตลาดสูง และมีสภาพปัญหาทั่วไปเกี่ยวกับด้านวัตถุดิบในท้องที่ และใกล้เคียง รวมถึงการเจรจาต่อรองกับคู่ธุรกิจที่ต้องใช้วัตถุดิบเดียวกัน ตลาดเดียวกัน ทั้งนี้เมื่อทางกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมได้เข้าไปพัฒนาและส่งเสริมให้เกิดเป็นคลัสเตอร์อุตสาหกรรมเกษตร (แปรรูปข้าว) ปรากฏว่าสมาชิกมีการร่วมกันจัดทำแผนแม่บท แผนปฏิบัติการ มีการจัดทำโครงการร่วมกัน มีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของกลุ่ม มีการขยายตลาด หรือมีการร่วมมือกันผลิต มีการพัฒนาทางด้านการออกแบบ หรือบรรจุภัณฑ์ ฯลฯ ในช่วงปีแรกของการพัฒนาคลัสเตอร์ อุตสาหกรรมเกษตร (แปรรูปข้าว) นับว่าเป็นก้าวแรกของการวางระบบ สร้างความเข้าใจและการเรียนรู้ จำเป็นต้องมีการดำเนินงานต่อไป เพื่อสานต่อคลัสเตอร์อุตสาหกรรมเกษตร (แปรรูปข้าว) ให้ไปสู่เป้าหมายตามยุทธศาสตร์แผนงาน และโครงการต่าง ๆ ที่ได้วางไว้ ซึ่งถือเป็นงานที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง
• ปีงบประมาณ 2551 นี้ ทางศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคที่ 2 จึงได้ดำเนินการต่อยอด การรวมกลุ่มอุตสาหกรรมเดิมที่ได้เริ่มต้นพัฒนาไว้แล้ว ในโครงการพัฒนาการรวมกลุ่มและเชื่อมโยงอุตสาหกรรม (Cluster) ให้มีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องจนประสบผลสำเร็จอย่างมั่นคงและยั่งยืน โดยในโครงการนี้จะมุ่งเน้นที่การพัฒนา ปรับปรุงประสิทธิภาพของการผลิต สำหรับโรงงานแปรรูปข้าว หรือผลิตภัณฑ์จากข้าวโดยเฉพาะโรงงานผลิตเส้นก๋วยเตี๋ยว โรงงานผลิตแป้งข้าว หรือแป้งขนมจีน ที่เป็นสมาชิกในกลุ่มฯ เพื่อให้มีขีดความสามารถในการแข่งขัน และการประกอบการเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้เกิดรากฐานที่แข็งแกร่งในการเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของตลาด การค้าเศรษฐกิจของประเทศและตลาดโลกต่อไป

โครงสร้างการผลิตข้าวจังหวัดพิษณุโลก

• ข้าวนับเป็นกลุ่มสินค้าทางการเกษตรที่มีศักยภาพในการแข่งขันกับต่างประเทศของจังหวัดพิษณุโลก เนื่องจากเป็นสินค้าเกษตรที่มีปริมาณการผลิตจำนวนมากทุกพื้นที่ทั้งในฤดูนาปีและนาปรัง โดยเฉพาะในเขตอำเภอพรหมพิราม อำเภอเมือง อำเภอบางกระทุ่ม และอำเภอบางระกำ สามารถปลูกข้าวได้ตลอดทั้งปี ทั้งนี้จังหวัดพิษณุโลกมีโรงสีที่มีศักยภาพการแปรรูปเพื่อการส่งออกโดยตรง และแปรรูปเพื่อส่งพ่อค้าผู้ส่งออกในกรุงเทพ รวมทั้งมีการรวบรวมส่งข้าวเปลือกไปแปรรูปในจังหวัดอื่นด้วย
• จากการวิเคราะห์ในขั้นต้นถึงศักยภาพทางการผลิตข้าวของจังหวัดพิษณุโลกขณะนี้พบว่า จังหวัดพิษณุโลกเป็นแหล่งผลิตข้าวโดยเฉพาะข้าวเจ้าที่สำคัญของภาคเหนือตอนล่างในปี 2548 จังหวัดพิษณุโลกมีพื้นที่เพาะปลูกข้าวรวมทั้งสิ้น 2.42 ล้านไร่ คิดเป็นประมาณร้อยละ 21 ของพื้นที่เพาะปลูกข้าวทั้งหมดในภาคเหนือหรือร้อยละ 4.5 ของพื้นที่เพาะปลูกข้าวทั้งหมดของประเทศไทย โดยมีผลผลิตข้าวรวมทั้งปีประมาณ 1.65 ล้านตัน แบ่งเป็นผลผลิตข้าวนาปี 1.1 ล้านตัน และข้าวนาปรัง 0.55 ล้านตัน ทั้งนี้ หากพิจารณาข้อมูลจากสำนักงานเกษตรจังหวัดพิษณุโลก จะพบว่าผลผลิตข้าวนาปีต่อไร่จะเท่ากับ 657 กิโลกรัม นาปรังเท่ากับ 708 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งจะสูงกว่าค่าเฉลี่ยจากการพยากรณ์ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ค่อนข้างมาก

ลักษณะพื้นฐาน

• สมาชิกหลักประกอบด้วยผู้ประกอบการโรงสีข้าว โรงงานแปรรูป(เส้นหมี่ ก๋วยเตี๋ยว) ในพื้นที่ จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดสุโขทัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 20 ราย

1. ผู้ประกอบการโรงสี
   1. โรงสีไฟสิงหวัฒน์ :นายบุญต่อ มัตยะสุวรรณ
   2. โรงสีรุ่งโรจน์พืชผล :นางอินทธิรา ลี้ชัยมงคล
   3. โรงสีไฟโชครุ่งเรือง :นางโกสุมา ศรีสุขโข
   4. โรงสีไทยเจริญกิจ :นางวรีรัตน์ แซ่ลิ้ม
   5. โรงสีเจริญพาณิชย์ บจก. :นายวีระเมธ ชามพูนท
   6. โรงสีสหกิจ :นายสิทธิเดช ศิระนุภาพ
   7. โรงสีสมบัติพานิช :นายประสิทธิ์ วงศ์จำปา
   8. โรงสีชุมชนท่างาม :นายสุรินทร์ อินจง
   9. โรงสีธนารัตน์ฯ :นางสาวศศิธร เดชคำรนรัตน์
   10. โรงสีคลองเรือ :นายพิทยา คีรีวิเชียร
   11. โรงสีมุยเฮง :นายสมชาย นาคอยู่
2. โรงงานแปรรูปข้าว
   1. ก ศรีเจริญพานิช :นายวันชัย โกมลพันธุ์
   2. โรงก๋วยเตี๋ยว :นายขจรศักดิ์ โฆษิตวรกิจกุล
   3. โรงก๋วยเตี่ยวหยุน :นายจอมพงษ์ พิพัฒน์ศาสตร์
   4. โรงแป้งแสงนรงค์ :นายนรภัทร นาเสริฐ
   5. โรงก๋วยเตี๋ยว :นายสันติ มัตยะสุวรรณ
   6. โรงงานศิริวานิช :นายศิริ วนสุวานิช
   7. โรงก๋วยเตี๋ยว น. นิตย์ :นายจักราวุธ ภูวประภาชาติ
   8. โรงก๋วยเตี๋ยวบุญญศานต์ :นางสาววีนา ศรีใจวงศ์
   9. โรงก๋วยเตี๋ยวศรีชาววัง :นายธีรวุฒ ดาระอินทร์
   10. หจก. กาบาริ กาบาไรซื) :นางสาวธนัชพร นนทะกา
   11. ก. รุ่งเรืองพิษณุโลก :นายมนัส รุ่งเรือง

การให้บริการและผลของการให้บริการ

การดำเนินกิจกรรมสำคัญที่ผ่านมา

• ปี พ.ศ.2549 ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคที่ 2 ได้มอบหมายให้สถาบันอาหาร ดำเนินการพัฒนากลุ่มคลัสเตอร์ โดยมuการดำเนินกิจกรรมดังนี้
  • กิจกรรมละลายพฤติกรรม
  • การรดมความคิดเพื่อกำหนดวิสัยทัศน์ เป้าหมาย ยุทธศาสตร์ และแผนแม่บทการพัฒนาคลัสเตอร์
  • การศึกษาดูงานโรงงานที่ทันสมัยภายในประเทศ การเยี่ยมชมกิจการโรงงานในกลุ่มสมาชิก รวมถึงการพัฒนาด้านกระบวนการผลิต การปรับปรุงในด้านต่าง ๆ
  • การอบรมสัมมนาให้ความรู้ด้านต่าง ๆ

วิสัยทัศน์ เป้าหมาย และยุทธศาสตร์

• วิสัยทัศน์
  • “ แหล่งผลิตข้าวคุณภาพชั้นเลิศเพื่อการแปรรูปและบริโภค บริหารจัดการเป็นระบบ นำความรู้สร้างมูลค่า เปิดประตูการค้าสู่ตลาดเขตภาคเหนือตอนล่าง ”
• เป้าหมาย

1. เชื่อมโยงกลุ่มคลัสเตอร์ให้มีระบบบริหารจัดการที่ดี เพื่อลดต้นทุนการผลิต
2. พัฒนาให้กลุ่มมีสินค้าคุณภาพที่ตรงตามความต้องการของลูกค้า
3. พัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวที่มีจุดเด่นและแตกต่างเพื่อเป็นผลิตภัณฑ์ของจังหวัด

• ยุทธศาสตร์การพัฒนาคลัสเตอร์
  • เพื่อให้การดำเนินงานพัฒนาเครือข่ายวิสาหกิจแปรรูปข้าว จ. พิษณุโลก มีแนวทางที่ชัดเจนและสามารถบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ จึงกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาไว้ 5 ยุทธศาสตร์ โดยแบ่งระยะการพัฒนาออกเป็น 3 ระยะ เพื่อให้มีลำดับขั้นการพัฒนาแบบยั่งยืน
    • ยุทธศาสตร์ที่ 1 มุ่งสร้างความเข้มแข็งให้กลุ่ม
      • เป้าหมายยุทธศาสตร์ : สมาชิกเกิดการรวมกลุ่มที่เข้มแข็ง สามารถบริหารจัดการความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกได้อย่างยั่งยืนบนพื้นฐานการยอมรับและสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ
    • ยุทธศาสตร์ที่ 2 นำความรู้มาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ
      • เป้าหมายยุทธศาสตร์ : เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ในทุกระดับสมาชิก และเชื่อมโยงไปถึงหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ ซึ่งจะทำให้เกิดกิจกรรมพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
    • ยุทธศาสตร์ที่ 3 พัฒนาการผลิตสินค้าข้าวให้มีคุณภาพ
      • เป้าหมายยุทธศาสตร์ : สินค้าของสมาชิกมีการผลิตและควบคุณภาพเป็นที่ต้องการของคู่ค้า สมาชิกมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการนำ ความรู้ และเครือข่ายความร่วมมือที่มีมาส่งเสริมธุรกิจ
    • ยุทธศาสตร์ที่ 4 สร้างภาพลักษณ์ (image)ให้กับสินค้าข้าว
      • เป้าหมายยุทธศาสตร์ : ผลิตภัณฑ์จากข้าวของจังหวัดทั้งข้าวเพื่อการบริโภคและเพื่อป้อนอุตสาหกรรมมีตำแหน่งของผลิตภัณฑ์ (positioning) เป็นที่เชื่อถือจากลูกค้าในระดับแนวหน้าด้านคุณภาพของสินค้า
    • ยุทธศาสตร์ที่ 5 ส่งเสริมการขยายตลาดใหม่
      • เป้าหมายยุทธศาสตร์ : สมาชิกมีช่องทางกระจายสินค้ากว้างขวางขึ้น สามารถขายสินค้าได้มากขึ้น

ผลการดำเนินงานของกลุ่ม

• ผลการดำเนินงานของกลุ่มปีที่ 1(2549)
• ผลการดำเนินงานของกลุ่มปีที่ 2(2550)
• ผลการดำเนินงานของกลุ่มปีที่ 3(2551)
• ผลการดำเนินงานของกลุ่มปีที่ 4(2552)